|
Bağımlılık: “Bir hastalıktır, utanç değil”
“Bağımlılık”, kelime
anlamıyla bir alışkanlığa psikolojik olarak önüne geçilmez bir biçimde
ihtiyaç duymak demektir. Bir başka deyişle, bağımlılık fiziksel bir
hastalıktır, kesinlikle utanılacak bir şey değildir, bir sağlık
problemidir, ahlak değil. Bir kişi isteyerek alkolik ya da uyuşturucu
bağımlısı olmaz, onun hastalığı iradesinin önüne geçer. Bağımlı kişi,
günahkar değildir, o sadece tıbbi müdahaleye ihtiyacı olan bir
hastadır.
Tedavi edilmezse,
bağımlının hastalığı ilerleyecektir. En sonunda da, hastalığı kalıcı
fiziksel ve zihinsel bozukluklara yol açacaktır ya da hastalık erken
bir ölümle sonuçlanacaktır. Bağımlılık, çevresinde iyi tanınan ve
sevilen insanları mahveder. Tüm ailesini etkiler, yakınları,
sevdikleri incinir. İş hayatı duraklar, en sonunda kişi çalışamaz hale
gelir.
Bağımlılığın ilacı
yoktur. Ancak, hastalık tedavi edilebilir, ilerlemesi durdurulup,
hasta iyileştirilebilir. Uzman denetiminde gerekli tedavi
yapıldığında, bağımlı kişi sağlığına kavuşabilir.
Tedaviye İhtiyacı Olan Bir Alkoliğe Yardım
Alkolikleri tedaviye
ikna etmek çok kolay bir iş değildir. Onlar yardıma ihtiyaç
duyduklarını belli ettiklerinde, çoğunlukla artık kendileri için
yapabilecekleri hiçbir şey kalmamıştır ve sizin kendileri için en
iyisini düşüneceğinize karar vermişler demektir. Ancak, bu döneme
gelindiğinde, bedensel ve zihinsel olarak, hasta çok zarar görmüş
olabilir. Alkolik bir yakınınız varsa ve onu hâlâ sevip, hâlâ
sağlığını düşünüyorsanız, onun şişenin dibinde yaşamasını engellemeli
ve mutlaka tedaviye ikna etmelisiniz. Ona profesyonel bir yardım
sunabilmek için gerekli planı yapmak zorundasınız.
Bu anlamda alkolik
yakınınıza yardım etmenin en ümit vadeden metodu “müdahale”dir. Bu
metot sizin, kendisi istemese de, ona yardım etmenizi sağlayacaktır.
Müdahale Nedir?
Müdahale, alkolik
kişiyi, hastalığını tedavi ettirtmek üzere harekete geçirici bir grup
metodudur. Bu yöntemde hasta, bağımlılığıyla yüzleştirilir. Bağımlı
kişi, aile üyeleri, arkadaşları, doktoru, işvereni, iş arkadaşları ya
da onun bağımlığının kötü etkilerini gözlemlemiş ya da hissetmiş başka
yakınları ile karşılaştırılır. Böylece, kişi bağımlılığıyla yüzleşir
ve onun kendisine ve çevresine verdiği zararı görür. Müdahaleden sonra
büyük ölçüde hasta profesyonel yardım ihtiyacı duyar.
Müdahalenin temel
mantığı, hasta hangi derecede bağımlı olursa olsun ona anlayacağı
dilde bu durumun anlatılması ve onun tedaviye ikna edilmesidir.
Sevdiği ve saygı duyduğu insanların ona bunu anlatması mutlaka etkili
olacaktır.
Hastanın, bağımlılığını
reddetmesini kırmak için en az iki kişiden oluşan bir grup lazımdır.
Bu grupta hasta üstünde en etkili olan kişi genellikle onun en saygı
duyduğu kişidir.
Müdahale toplantısının
yapılmasından önce, profesyonel bir danışmandan yardım ve fikir almak
gereklidir. Eğitimli ve profesyonel bir danışman hastaya nasıl
davranılması gerektiğini anlatacaktır.
Müdahalede Yapılması
ve Yapılmaması Gerekenler :
Yapılması Gerekenler:
-
Bağımlı kişiye gerçek ilgi ve sevgi
gösterin
-
Bağımlı kişiye alkol probleminin,
hastalığından kaynaklandığını anlatın.
- Nefret, düşmanlık, kötü söz söyleme,
lanetleme, ahlak dersi vermek gibi yaklaşımlardan uzak durun, onu
sevdiğinizi ve ona yardım etmeye çalıştığınızı unutmayın.
-
Hastalığını tedavi etmek için
kullanılabilecek metotlardan bahsedin.
-
Bağımlı kişinin davranışlarının
sonuçlarını görmesine yardımcı olun.
-
Hastaya bazı önerilerde bulunun:
Örneğin: Yardım al ve
aileni, işini, tüm hayatını eski haline sok ya da hiçbir şey
yapmayarak işini, aileni, her şeyini kaybet.
-
Bağımlı kişinin yardım kabul
etmesine hazırlıklı olun. Tedavi merkeziyle önceden görüşün, gerekli
ayarlamaları yapın. Böylece harekete geçmesini engelleyecek
bahaneleri ortadan kaldırmış olurusunuz.
- Bağımlı kişinin yardımı reddetmesine
hazırlıklı olun. Hastalığıyla yüzleşmesi hemen olmayabilir.
- Sürekli hastalığının tedavisi
olduğunu, iyileşeceğini söyleyin.
Yapılamaması Gerekenler:
- Kendi kırgınlıklarını büyütmeyin. Ne
kadar acı çektiğinizi ona anlatabilirsiniz ama, esas olarak hastanın
alkol alışkanlığına odaklanın.
- Hastanın neden bu kadar çok ve sık
içtiğini tartışmak ya da alkolizminin kökenini aramak boş bir çaba
olacaktır. Ona alkolizmin hayatının en büyük problemi olduğunu
göstermek yeterlidir.
- Hasta boş yere söz verse de kabul
edin. Tüm sözleri tedaviyi kabul ettiklerinin işaretidir.
- İkna etmenin anahtarı, gerçekleri
göstermektir, yargılamak değil.
Mutlaka
Bir Danışmandan Yardım Alın
Buradaki öneriler, size
sadece bir fikir vermekten öteye gitmez. Bunu sakın unutmayın. Eğer
alkolik bir yakınınız varsa mutlaka bir uzmanla görüşün. Onun
fikirlerini alın ve hastaya müdahale etmekte ortak çalışın. Bazen,
uzman yardımı almak, zor gelebilir ancak unutmayın, ne kadar geç
kalırsanız, hastalık o kadar ilerleyecektir.
|