Alkolizm, kontrol edilemeyen bir alkol alma isteğiyle beliren, ruhsal ve bedensel bir hastalıktır. Alkol deyimi arapça kökenlidir. Al belirtme takısıyla, kaşları boyamakta kullanılan rastık tozu anlamındakı Kohl deyiminin birleştirilmesiyle yapılmıştır.

Alkol bitkilerden elde edilir. Her türlü kaygı ve sıkıntıya karşı bireyi rahatlatacağı savunulmuştur.

Dünya sağlık örgütü ( WHO ) alkolik ( Alkol almadan yaşayamayan ) olmayı şöyle tanımlar :

· Alkolün işine engel olduğunu değil, işinin alkol almasına engel olduğunu söyleyen kişi alkoliktir.
· Alkol alma isteğine engel olamayan, içmekle sağlığı bozulan ve tedavi görmesi gereken birey alkoliktir.

Miğde ve bağırsak yolu ile emilen alkolün kandaki düzeyine alkolemi denir. Alkolemi % 100 mg. Olduğu zaman bireyin kendi kendini denetimi ortadan kalkar. % 300 - 400 mg. yükselirse alkolik derin komaya girer ve ölebilir. Kandaki alkol düzeyi % 40 mg. kadar aşırı bir neşe, konuşkanlık ve atılganlık verir. Bu sınır aşılınca konuşma bozulur ve davranışlar tutarsızlaşır. % 150 - 300 mg arasında saldırganlık başlar ve sapık cinsel eğilimler ortaya çıkabilir. Kan basıncı düşer, bulantı ve kusma olur.

Hastahanelere başvuran intihar girişimcileri ve başarılmış intiharlarda % 11 oranında alkoliğe rastlanmıştır. (Moore)

Alkol alımı sürekli hale dönüşerek KRONİK ALKOLİZM durumunda bireylerde görülen ruhsal bozuklukları şöyle özetleyebiliriz.

· Değişken bir ruhsal yapı, depresif bunalımlar, ya da tersi coşkulu atak davranışlar
· İş veriminin azalması, hafıza kusurları, dikkatin zayıflaması
· Ahlak duygusunda zayıflama, kıskanç, zalim ve bencil olma
· Sorumluluklarını önemsememe ya da tamamen unutma
· Aşırı ve çocuksu hassaslıkla, zalim bir bencillik arasında gidip gelen duygu dalgalanmaları
· Sabahları şiddetli sıkıntı ile uyanma ve alkol almaya gereksinim duyma
· Geceleri kabuslar görme . İlerleyen vakalarda , hayaller, korkunç hayvanlar şeklinde ( halüsinasyonlar ) ortaya çıkar. Ani sıçramalar, hezeyanlar.
· Dilde ve ellerde titreme, kas ağrıları kramplar, mide hastalıkları.
· İlerleyen alkolizmde tedavi amaçlı hastanede yatma, ya da karakol gibi yerlerde geçirilen gecelerde alkolsüz kalındığında ortaya çıkan Alkoz Psikozları ve Delirium tremens.

Delirium Tremens. Alkolün en ağır, en dramatik komplikasyonudur. Dikkatin bozulması, huzursuzluk, titreme, uykusuzluk ve iştahta azalma ile başlar. Bilinç giderek bulanır. Hasta durmadan ve ilgisiz bir biçimde konuşur. Şaşkındır. Rahatsız edici, hoş olmayan, aslında var olmayan şeyler görür, duyar, hisseder (İşitsel, görsel, duysal halüsinasyonlar). Yönelimi (yer, zaman, kişi oryantasyonu) bozulmuştur.

Alkol paranoyası (şüphecilik) oluşabilir. Aile hayatını veyakınlarını tehdit eden bir kıskançlık erkeğin azalan cinsel gücü ile paralel gidebilir. Öfke, huzursuzluk ve kıskançlık kontrol edilemeyen bir duruma gelebilir.

Wernicke Ansefalopatisi. Bilincin bozulması, şaşkınlık hali, görme ile ilgili bozukluklar, çift görme, şaşılık, dengesizlik, yürüme güçlüğü bulguları ile karakterizedir. Tiamin yetersizliğine bağlı olup , hemen daima alkoliklerde görülür.

Korsakoff psikozu. Yeni öğrenilen şeylerin, yeni kazanılan bilgilerin, yakın geçmişte yaşanılan olayların unutulması ve konfabülasyon görülür. Konfabülasyon; kişinin unuttuğu şeylerin yerine yeni, ilgisiz kelimelerle doldurması, masallar uydurmasıdır. Genellikle Wernicke Ansefalopatisine eşlik eder.

Alkolik polinöropati. Uyuşukluk, karıncalanma, yanma ve ağrılar görülür. Ağrılar geceleri daha çoktur, kramp tarzındadır. Bu belirtileri, özellikle bacaklarda belirgin güçsüzlük izler. Daha ileri safhalarda düşük el, düşük ayak gibi bulgular ortaya çıkar.

Alkolik Ambliopia. Ciddi görme kusurları, bulanık görme ile karakterizedir.

Alkolik Serebellar Dejenerasyon . Ağır alkolizmde beslenme bozukluğu ile kol ve bacaklarda ve beyinde ağır hasarla ortaya çıkar.

Dipsomania. Nöbet nöbet gelen, hırsla, öfkeyle, adeta " kudurmuş gibi " şeklinde (1817 Salvatori) tanımlanmış bir hastalıktır.

Önce bir depresyon devresi vardır. Hasta içmemek için kendi kendisi ile savaşır. Sonra bir geceden birkaç haftaya kadar süren kriz süresince devamlı ve kuvvetli içkiler içer. Miktar çok olmasına rağmen bu devrede alkole karşı bir direnç vardır. Krizin başlangıcında şuur yerinde olmasına rağmen, devamında tamamen şuursuzdur. Hasta açıldıktan sonra bu devreyi hatırlamaz. Bleuler, bu kriz aralarında haftalar hatta aylar boyunca içki içmeyen hastalar olduğunu saptamıştır.
 

TEDAVİ

Alkolizm tedavi edilebilen bir hastalıktır. Ancak hastanın kendi problemlerini bilmesi ve tedaviye istekli olması, tedavisi için ilk altın kuraldır.

Alkolik kişi bunu kabul ettikten sonra aile ve sosyal yaşamı, yaşam güçlükleri, yaşam öyküsü, geçmişten bugüne dinamikleri, titizlikle incelenerek yardım edilebilir. Alkolikler kabaca 1 - Psikososyal 2 - psikonörotik 3 - Psikotik olarak gruplara ayrılarak da tedavi görebilirler. Alkolik kişinin ne için alkol almaya gereksinim duyduğu , alkolün neyin yerine konduğu, dikkatlice araştırılmalıdır.

Alkolikler bugün psikiatr ve psikoterapistler tarafından tedavi edilmektedir. İlaç tedavisi ve psikoterapi ile olumlu sonuçlar alınmaktadır. Çok yakında İstanbul'da, Alkol Tedavi Merkezi hizmete girecektir.


Dr.Tülay ARSU